گزارش تحلیلی و داده محور عملکرد شهرداری بیرجند در حوزه تفکیک از مبدا مشارکت شهروندان بیرجندی در تفکیک از مبدأ فراتر از میانگین کشوری است با توجه به بررسی های صورت گرفته و مطالعات انجام شده و ارائه آمار و ارقام تحلیلی و داده محور شهرداری بیرجند در خصوص طرح تفکیک از مبدا، شهرداری بیرجند گزارشی جامع از روند تفکیک مبدا ارائه نمود گزارشی که تصویری روشن از روند تلاشهای ششمین دوره مدیریت شهری و میزان مشارکت شهروندان در اجرای این طرح ملی را نشان میدهد. بر اساس این گزارش، طرح تفکیک از مبدأ در بیرجند طی سالهای اخیر در چند بستر همزمان شکل گرفته و توسعه یافته است. اجرای «آیین نامه نظام مدیریت سبز» در دستگاههای اجرایی از جمله این اقدامات است؛ به گونهای که ۵۱ اداره دولتی پسماند خشک خود را به صورت منظم به سازمان مدیریت پسماند تحویل داده و ماهانه حدود ۶۰۰ کیلوگرم پسماند از این مسیر جمعآوری میشود. در کنار این بخش، جمعآوری هوشمند پسماند بهعنوان یکی از مهمترین محورهای نوین مدیریت شهری در حال اجراست. همکاری با دو شرکت دانش بنیان فعال از جمله «شرکت دانش بنیان چرخه سبز خاوران»—دارنده نخستین سامانه هوشمند جمعآوری پسماند در استان و «پلیمر سبز باقران» موجب شده ماهانه ۶۰ تن پسماند خشک از طریق اپلیکیشن، تماس تلفنی و ایستگاههای بازیافت از سطح شهر جمع آوری شود. فعالیت این شرکت ها نقش مهمی در توسعه الگوی هوشمندسازی مدیریت پسماند داشته است. در بخش دیگر، شهرداری بیرجند با نصب ۱۲ کلبه سبز در نقاط پرتردد شهر امکان تحویل پسماند تفکیک شده توسط شهروندان را فراهم کرده و این کلبهها بهطور میانگین ۳۰۰ کیلوگرم پسماند ماهانه دریافت میکنند. همچنین با توجه به حساسیت شهردار محترم بیرجند آقای دکتر بهترین در حوزه مدیریت پسماند و اقتصاد چرخشی، ساماندهی ۸۱ خودرو فعال در حوزه جمعآوری پسماند خشک، حجم قابل توجهی از مواد بازیافتی را وارد چرخه مدیریت شهری کرده و برآوردها نشان میدهد این ناوگان ماهانه حدود ۳۶۰ تن پسماند خشک از منازل، اصناف و مراکز مختلف جمعآوری میکنند. در کنار ناوگان جمعآوری، ۷۶ مرکز و انبار بازیافتی نیز تحت نظارت سازمان مدیریت پسماند شهرداری بیرجند ساماندهی شده و بخش مهمی از پسماندهای جمعآوریشده را دریافت و به چرخه بازیافت منتقل میکنند. نظارت بر این مراکز به شفافیت عملکرد، جلوگیری از فعالیتهای غیررسمی و افزایش سرعت پردازش پسماند کمک کرده است. تحلیل دادههای ارائه شده از سوی شهرداری بیرجند نشان میدهد سطح مشارکت شهروندان در تفکیک از مبدأ فراتر از میانگین کشوری است. در حالی که رقم تفکیک از مبدأ در کشور عموماً حدود ۱۴ درصد اعلام میشود، برآوردهای مربوط به بیرجند نشان میدهد ماهانه حدود ۴۲۰ تن پسماند خشک در این شهر جمعآوری میشود. با توجه به سرانه تولید پسماند خشک و جمعیت شهر، این عدد معادل تفکیک ۳۵ درصدی پسماندهای خشک است؛ رقمی که چند برابر میانگین کشور بوده و بیانگر نقشآفرینی مؤثر شهروندان و تلاش مدیریت شهری در گسترش این فرهنگ است. شهرداری بیرجند در بخش تفکیک در مقصد نیز اشاره کرده که کارخانه ۱۵۰ تنی پردازش پسماند در حال واگذاری به بخش خصوصی بوده و به همین دلیل در مرحله بروزرسانی، سرویس و نگهداری قرار دارد تا پس از تکمیل مراحل آمادهسازی، نقش خود را بهصورت کامل در چرخه پردازش ایفا کند. در جمعبندی این گزارش تأکید شده است که زیرساختهای لازم برای اجرای طرح تفکیک از مبدأ در بیرجند فراهم شده و استمرار رشد این روند نیازمند گسترش فعالیتهای فرهنگی و آموزشی در سطح شهر است. بهرهگیری از ظرفیت رسانهها، صداوسیما و فضای مجازی در ارتقای آگاهی عمومی، میتواند زمینه ساز افزایش مشارکت شهروندان و تقویت موفقیتهای مدیریت شهری در حوزه پسماند باشد.
تمیزی شهر بیرجند از نگاه معاون مشارکتهای سازمان حفاظت محیط زیست کشور
محمدحسین بازگیر معاون مشارکتهای اجتماعی سازمان حفاظت محیط زیست، در دیدار با شبکه محیط زیست خراسان جنوبی و سمنهای حوزه محیط زیست با تاکید بر
